W okresie drugiego półrocza 2016 roku doszło do 92 ataków wilków na zwierzęta hodowlane i domowe. Jest to 31% spadek w stosunku do drugiego półrocza 2015 roku, kiedy ataków było 133. Zmniejszenie liczby szkód jest jeszcze bardziej wyraźne w stosunku do drugiego półrocza 2014. Wilki atakowały wtedy zwierzęta hodowlane i domowe 156 razy. Podobnie jak w poprzednich latach gatunkiem najczęściej atakowanym przez wilki były owce. Oprócz owiec w 2016 roku zostało zabitych lub poranionych 15 sztuk bydła domowego, 10 psów (przypadki potwierdzone), 4 konie, 8 kóz i dwa hodowlane daniele. Łącznie od 1 stycznia 2016 do 31 grudnia 2016 roku doszło do 136 ataków, co daje 25 % spadek liczby ataków w stosunku do roku 2015 i 37 % w stosunku do 2014 r.

Szczegółowe dane do tyczące szkód są dostępne w RDOŚ w Rzeszowie.

Hubert Fedyń, RDOŚ w Rzeszowie

Od kilku lat zajmuję się badaniem wilków w Borach Dolnośląskich. Jestem też właścicielką dwóch owczarków niemieckich i nie wyobrażam sobie prowadzenia tych badań bez pomocy moich psów. Niuniek i Zołzia sprawnie i z dużej odległości wyczuwają resztki wilczych ofiar, pokazują gdzie wilki znakowały i gdzie odpoczywały. Warunek jest jeden – psy muszą cały czas pozostawać w niewielkiej odległości ode mnie, tak żeby nie ginąć z pola widzenia. Umożliwia mi to z jednej strony obserwację ich pracy, a z drugiej – zapewnia bezpieczeństwo. Ponieważ od dawna wiem, że psy mogą paść ofiarą ataku wilków.

Psy samodzielnie wałęsające się po lasach stanowią poważny problem w ochronie dzikiej przyrody, a wilki są naturalnym czynnikiem pomocnym w ich zwalczaniu. Jednak nie zawsze ich aktywność jest mile widziana. Podczas polowania, psy myśliwskie biegają swobodnie, poza zasięgiem wzroku myśliwych i najczęściej nie wykazują lęku przed wilkami. W Internecie nie brakuje opisów sytuacji, w których psy myśliwskie w różnych krajach zostały zaatakowane przez wilki.

Ostatnio takie wydarzenie miało miejsce w regionie świętokrzyskim i zostało opisane na naszej witrynie WILKnet. Artykuł na temat tego zdarzenia zatytułowany „Coraz więcej wilków w regionie. Zagryzły dwa psy myśliwskie” ukazał się też w Gazecie Wyborczej. Został on napisany w tonie demonizującym wilki, dobrze wpisującym się w nagonkę prasową na ten gatunek w Polsce. Co gorsze, zawiera stwierdzenia nieprawdziwe, jak to że „…(wilki) są agresywne i stają się mniej płochliwe”. Nieprawdą jest również sugestia, że w związku ze wzrostem liczebności wilków zagrożone jest bezpieczeństwo ludzi.

Atak wilków na psy nie powinien zdziwić nikogo, kto zna biologię tego gatunku. Rodzina wilcza musi zabezpieczyć dla siebie obszar zapewniający wystarczającą ilość pożywienia (100-400 km 2). Dlatego wilki bronią swoich terytoriów przed konkurencją – innymi wilkami. Zazwyczaj ta obrona ogranicza się do znakowania terytorium za pomocą moczu, odchodów i drapania. Jednak w przypadku napotkania obcego wilka na swoim terenie, wilcza rodzina zazwyczaj atakuje i atak ten często kończy się zabiciem intruza. Nietrudno wyobrazić sobie, że to samo może wydarzyć się w sytuacji, w której wilki spotkają na swoim terytorium psa. Zagęszczenie wilków jest na tyle niskie (ok. 1-5 osobników na 100 km 2), że takie spotkanie w trakcie spaceru lub polowania jest mało prawdopodobne. Należy jednak być świadomym zagrożenia i w miarę możliwości trzymać psa blisko siebie. Psy na terenach leśnych muszą być trzymane na smyczy, nie dotyczy to jednak psów myśliwskich w trakcie polowania. Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody za szkody w mieniu spowodowane przez wilki, w tym za zabite psy, przysługuje odszkodowanie.

Szkoda, że autorzy artykułu nie zamieścili wypowiedzi biologów znających dobrze mechanizmy zachowania wilków. Poprawiłoby to znacznie obiektywność artykułu i zapobiegło napędzaniu nieuzasadnionych obaw przed tymi zwierzętami.

Katarzyna Bojarska

21 listopada 2016 w Jankowcach koło Leska została znaleziona martwa młoda samica wilka z zaplątaną na szyi stalową linką. Z pierwszych ustaleń wynika, iż jest to najprawdopodobniej zerwany i splątany wnyk, który zacisną się na szyi i spowodował uszkodzenia tkanek i stan zapalny. Zwierzę chodziło z tym wnykiem najprawdopodobniej kilka dni. Przyczynę śmierci określi sekcja martwej wilczycy.

Hubert Fedyń, RDOŚ w Rzeszowie

W sobotę 12 listopada cztery wilki zaatakowały dwa psy myśliwskie w czasie polowania. Zdarzenie miało miejsce w pobliżu Cisowa, w Cisowsko-Orłowińskim Parku Krajobrazowym położonym na południowy wschód od Kielc. Jeden z psów został zabity na miejscu, drugi zdechł na skutek odniesionych ran. Oprócz właściciela psów świadkiem zdarzenia był leśniczy z nadleśnictwa Łagów. Dwa dni później, wieczorem 14 listopada leśniczy ten słyszał z ambony wycie wilków dochodzące z miejsca położonego około 1 km od miejsca ataku. Opis wycia wskazuje, że oprócz dorosłych wilków wyły także tegoroczne młode. Z rozmów które przeprowadziliśmy z leśniczym wynika, że ślady bytowania wilków (tropy, obserwacje) są odnotowywane w rejonie Daleszyc i Łagowa co najmniej od 3 lat. W czasie inspekcji okolic miejsca zdarzenia znaleźliśmy tropy i odchody wilków.

Obserwacje leśników i myśliwych oraz odnalezione przez nas ślady świadczą o tym, że wilki bytują i rozmnażają się na terenie Cisowsko-Orłowińskiego Parku Krajobrazowego, prawdopodobnie od kilku lat. Jest to część procesu restytucji tego gatunku w regionie świętokrzyskim.

Roman Gula i Artur Milanowski

Uniwersytet Techniczny Monachium (Technische Universität München), Fundacja SAVE Polska oraz Muzeum i Instytut Zoologii PAN prowadzą badania socjologiczne nad postrzeganiem wilków w polskim społeczeństwie. Dotychczas przeprowadziliśmy badania ankietowe w 4 regionach, w których występują wilki: Bieszczadach, regionie Świętokrzyskim, Borach Dolnośląskich oraz Puszczy Drawskiej i Lasach Wałeckich. Badania obejmują dwie grupy społeczne: pracowników Lasów Państwowych oraz mieszkańców małych miejscowości, dotychczas 415 osób. Wstępne analizy wskazują, że leśnicy mają generalnie bardziej negatywny stosunek do wilków niż pozostali mieszkańcy regionów. Najbardziej negatywny obraz wilków połączony ze strachem przed tymi zwierzętami przejawiają mieszkańcy Bieszczadów. Tylko 27% leśników popiera całkowitą ochronę wilków, a 65% z nich uważa, że wilki powinny być gatunkiem łownym z okresem ochronnym. Ochronę wilków popiera 43% mieszkańców wsi i małych miast, natomiast 42% ankietowanych z tej grupy uważa, że dopuszczalne powinny być polowania na wilki, z wyłączeniem okresów ochronnych (wychowu młodych). Co ciekawe, poparcie dla nieograniczonych polowań jest niskie w obu grupach. Polowania takie popiera 12% leśników i 7% mieszkańców regionów.

Elizabeth Gosling, Technische Universität München

Jedna z watah z Puszczy Augustowskiej, zwana przez nas Augustów, odchowała szczenięta! Wieczorem 15 października udało nam się usłyszeć wycie trzech lub czterech dorosłych wilków z tej watahy. Towarzyszyły im głosy kilku młodych. W maju na tym terenie obserwowana była karmiąca wadera z mocno powiększonymi sutkami. Jak widać do jesieni przeżyło przynajmniej kilka szczeniąt.

Joanna Harmuszkiewicz

Wczoraj, 2 listopada o godzinie 6 rano samochód osobowy zderzył się z wilkiem przebiegającym drogę w okolicach Samsonowa. Zabity wilk to samiec w wieku dwóch i pół roku. Ważył 31 kilogramów i był w dobrej kondycji. Zdarzenie miało miejsce na skraju zachodniej części Puszczy Świętokrzyskiej, około 6 km od rendez-vous watahy z Puszczy. Wataha ta rozmnażała się w zeszłym roku, być może więc wilk pochodził właśnie z tej rodziny. Jest to drugi przypadek zabicia wilka na tej drodze. Jesienią 2011 roku w okolicach Odrowążka samochód potrącił samicę.

Roman Gula

Foto-pułapka zarejestrowała po raz kolejny wilki w Nadleśnictwie Antonin, w województwie wielkopolskim. Materiał na tvn24.

Reportaż z seminarium Wilki w Świętokrzyskim, które odbyło się wiosną 2013 roku w Suchedniowie.

Po prawie dwóch miesiącach prób udało się nam w końcu uzyskać odpowiedź watahy z Puszczy Świętokrzyskiej na naszą stymulację wycia. W czwartek 25 sierpnia odpowiedziały co najmniej cztery dorosłe osobniki i kilka szczeniąt. Wataha odezwała się z okolic zeszłorocznego rendezvous. Wcześniej wyliśmy w tym miejscu kilkakrotnie, ale dotychczas tylko raz Arturowi Milanowskiemu udało się uzyskać odpowiedź jednego wilka. Zimą odnotowaliśmy na terytorium tej rodziny tropy czterech wilków, a w listopadzie 2015 Krzysztof Król widział pięć wilków przekraczających drogę Odrowąż-Samsonów.

Roman Gula